|
Organik Tarım Kanunu
BİRİNCİ BÖLÜM - Kapsam
ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı;
tüketiciye güvenilir, kaliteli ürünler sunmak üzere organik ürün ve
girdilerin üretiminin geliştirilmesini sağlamak için gerekli tedbirlerin
alınmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, organik tarım
faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin kontrol ve sertifikasyon
hizmetlerinin yerine getirilmesi ve Bakanlığın denetim usul ve esasları ile
yetki, görev ve sorumluluklara dair hususları kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Organik tarım faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve doğal
kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da yetiştirilmesi,
doğal alan ve kaynaklardan ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif,
ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat,
ihracat ile ürün veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan diğer
işlemlerini,
c) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu: Organik ürünün veya
girdinin, üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını
kontrol etmek ve sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki
verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
d) Kontrol kuruluşu: Organik ürünün veya girdinin, üretiminden
tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek üzere
Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
e) Sertifikasyon kuruluşu: Tüm
kontrolleri tamamlanmış organik ürün veya girdiyi, kontrol kuruluşunun
yaptığı kontrol ve bu kontrole ilişkin bilgi ve belgeler ile gerek duyulan
hallerde yaptıracağı analizlere dayanarak sertifikalandırmak üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
f) Yetkilendirilmiş kuruluş: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu,
kontrol kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık tarafından
yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
g) Kontrol: Organik tarım faaliyetlerinin bu Kanuna uygun olarak
yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, düzenli kayıtların tutulması,
sonuçların rapor edilmesi, gerek görülmesi halinde ürünün organik
niteliğinin laboratuvar analizleri ile test edilmesini,
9086
h) Kontrolör: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu adına veya kontrol
kuruluşu adına, organik tarım faaliyetlerinin her aşamasının ilgili
mevzuata göre uygulanmasını kontrol etmek üzere Bakanlık tarafından yetki
verilmiş gerçek kişiyi,
ı) Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu adına veya
sertifikasyon kuruluşu adına, kontrolü tamamlanmış ürünün veya girdinin
organik olduğunu onaylamak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek
kişiyi,
j) Denetim: Organik tarım faaliyetlerinin, bu Kanuna uygun olarak
yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla yetkilendirilmiş kuruluşlar,
işletmeler ve müteşebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlık veya
Bakanlık tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü
denetimini,
k) İşletme: Yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolü altında, söz
konusu kuruluşlarla sözleşme yapılmak suretiyle organik ürün üretilen,
işlenen, depolanan ve pazarlanan yerleri,
l) Müteşebbis: Organik tarım faaliyeti yapan gerçek veya tüzel
kişiyi,
m) Sertifikasyon: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu
işletmenin, organik ürünün ve girdinin mevzuata uygun olarak
belgelendirilmesini,
n) Sertifika: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu
işletmenin, organik ürünün ve organik girdinin mevzuata uygun olduğunu
gösteren belgeyi,
o) Çalışma izni: Bu Kanuna göre çalışacak kontrolör, sertifikerler
ile yetkilendirilmiş kuruluşlara Bakanlık tarafından verilen izni,
p) Organik ürün: Organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun
olarak üretilmiş ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünü,
r) Organik girdi: Organik tarım faaliyetlerinde kullanılan
materyali,
s) Organik ürün etiketi: Organik ürün veya ambalajı üzerinde yer
alan, ürünü tanıtan veya içindekini belirten herhangi bir kelime, detay,
ticarî marka, tescilli marka, paket üzerinde yer alan resim, sembol,
doküman, ilân, tabela veya tasma gibi her türlü yazılı ve basılı bilgi ve
materyali,
t) Organik ürün logosu: Nitelikleri ve kullanımı bu Kanun
kapsamında çıkarılacak yönetmelikte tanımlanan basılı işareti,
u) Akreditasyon: Yeterliği onaylanmış kurum ve kuruluşlar
tarafından; kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarının, laboratuvarların ulusal
ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesini,
yeterliğinin onaylanmasını ve düzenli aralıklarla denetlenmesini,
v) Organik: Bu Kanunda geçen organik kelimesi ekolojik ve
biyolojik kelimeleriyle eşdeğer anlamı, İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM - Komiteler,
Yetkilendirilmiş Kuruluşlar ve Müteşebbis
Komitelerin oluşumu, yetki, görev ve sorumlulukları
Madde 4- Bu Kanunun
uygulanmasında; organik tarımın geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapmak ve
Bakanlık içi koordinasyon ve değerlendirme hizmetleri ile yetkilendirilmiş
kuruluşların, işletmelerin, müteşebbislerin, kontrolör ve sertifikerlerin
faaliyetlerini izlemek üzere Bakanlık bünyesinde Organik Tarım Komitesi
kurulur.
9087
Organik tarımın ticaretini, tanıtımını, araştırmalarını ve diğer organik
tarım faaliyet stratejilerini belirlemek ve Bakanlık dışı kurum ve
kuruluşlarla koordinasyon ve izleme hizmetlerini yapmak üzere Organik Tarım
Ulusal Yönlendirme Komitesi kurulur. Bu Komite; ilgili kamu kurum ve
kuruluşları, meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri, üniversiteler ve
özel sektör temsilcilerinden olmak üzere en az on kişiden oluşur.
Bu komitelere bağlı olarak, yeter sayıda alt komite oluşturulabilir.
Organik Tarım Komitesi ve Organik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin
oluşumu ve çalışma şekli ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar
Madde 5- Bu Kanunun
uygulanmasında; organik tarım faaliyetlerinin her türlü kontrol ve
sertifikalandırma işlemleri, Bakanlıkça veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş
kuruluşlarca yapılır. Yetkilendirilmiş kuruluşlar, yeterli ve tecrübeli
personel ile teknik alt yapıya sahip olmak zorundadır.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu tarafından
sertifikalandırılmamış ürünler, organik ürün veya organik girdi adı altında
satılamaz.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu organik
olmayan tarımsal ürün ve girdilere, organik ürün veya organik girdi
sertifikası veremez.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile kontrolör ve sertifikerler, Bakanlıktan
çalışma izni almak zorundadır. Yetkilendirilmiş kuruluşların çalışma izni
bittiğinde, Bakanlıktan süre uzatımı almadan tekrar faaliyette
bulunamazlar.
Bakanlık tarafından verilen çalışma izni devredilemez.
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu, kontrol ve sertifikasyon olmak üzere iki
ayrı birimden oluşur. Kontrol biriminde görev yapanlar sertifikasyon
biriminde, sertifikasyon biriminde görev yapanlar da kontrol biriminde
görev yapamazlar.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar, bu Kanuna uygun olarak çıkarılacak
yönetmelikte belirlenen dönemlerde Bakanlığa rapor vermek, bilgi ve
belgelerini Bakanlık yetkililerine göstermek zorundadırlar.
Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile kontrolör ve sertifikerlerin; çalışma izni,
izin süresi, süre uzatımı, izinlerinin iptali, görev ve yetkileri, yetki
kullanımı, kontrol ve sertifikasyon sistemi ile kontrolör ve sertifiker
çalıştırmaya ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmeliklerle belirlenir.
Müteşebbis
Madde 6- Müteşebbisler, yetkilendirilmiş
kuruluş kontrolünde çalışmak zorunda olup, bu Kanun kapsamında Bakanlık
tarafından çıkarılacak yönetmelik hükümlerine aykırı faaliyette
bulunamazlar.
Müteşebbisler, kontrol veya denetim amacı ile Bakanlık yetkilileri ile
Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kuruluşların yetkililerine; işletmeye
giriş izni vermek ve muhasebe kayıtları ile diğer ilgili dokümanlarını
göstermek zorundadırlar. Yetkilendirilmiş kuruluşlar, elde ettikleri bu
bilgi ve belgeleri, Bakanlık dışında üçüncü şahıslara veremezler.
9088
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM - Uygulama Esasları
Organik tarım faaliyetleri
Madde 7- Organik tarım
faaliyetlerine ilişkin usul / esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Orman sayılan yerlerde ürün toplanması ile ilgili usul ve esaslar, Çevre ve
Orman Bakanlığının görüşü alınarak, Bakanlık tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.
Hammaddesi tarımsal kaynaklı olan organik ürünlerden elde edilen nihai
ürünlerin, imalat veya sanayi ürünü olması halinde, bu nihai ürünlerin
üretilmesi ve tüketiciye ulaşıncaya kadar olan aşamalar ile ilgili usul ve
esaslar Bakanlığın olumlu görüşü alınarak, ilgili bakanlıkça hazırlanacak
yönetmelikle belirlenir.
Organik ürünlerin satışı ve pazarlaması, 24.6.1995 tarihli ve 552 sayılı
Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tâbi değildir.
Organik ürünlerin ve girdilerin reklam ve tanıtımı
Madde 8- Organik ürün ve
girdilerin etiket ve logoları yalnızca organik ürünler ve girdiler için
kullanılır. Organik ürünlerin ve girdilerin etiketi ve logosu, reklam ve
tanıtımı; sahte, yanıltıcı veya ürünün yapısına, özelliklerine, içeriğine,
kalitesine, orijinine ve üretim tekniklerine göre hatalı bir izlenim
yaratacak, ürünün sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak
biçimde olamaz ve tüketiciyi yanıltacak yazı, resim, şekil ve benzerlerini
içeremez.
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel
radyo ve televizyonların, üretici ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi
amacıyla organik tarımla ilgili ayda en az otuz dakika eğitici yayın
yapmaları konusunda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu gerekli tedbirleri alır.
Organik ürünlerin ve girdilerin ihracatı
Madde 9- İhracat sertifikası
olmayan organik ürün veya girdiler, organik ürün veya organik girdi adı
altında ihraç edilemez.
İhraç edilen fakat alıcısı tarafından iade edilen ürün ve girdiler,
mahrecine iade olarak kabul
edilir. Söz konusu ürünler ve girdiler, ithalatta yapılan kontrol ve
belgelerden muaf olup, gümrük idareleri tarafından sadece ayniyat tespiti
yapılarak, ilgili mevzuat çerçevesinde yurda girişlerine izin verilir.
Organik ürünlerin ve girdilerin ithalatı
Madde 10- İhracat sertifikası
olmayan organik ürün veya girdiler, organik ürün veya organik girdi adı
altında ithal edilemez. Gümrükler dahil yapılan kontrollerde, organik
olmadığı tespit edilen ürün ve girdilerin, yurt içine organik ürün veya
girdi adı altında sokulması, dağıtılması ve satışının yapılmasına izin
verilmez. Bu ürün ve girdiler, sorumlu müteşebbise iade edilir ya da ilgili
ulusal mevzuatına uygun olmaları halinde, yurt içinde organik olmayan ürün
veya girdi olarak değerlendirilmesine izin verilir.
Denetim
Madde 11- Bu Kanunun uygulanmasında; yetkilendirilmiş kuruluşlar,
işletmeler ve müteşebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin her türlü
denetimi Bakanlık tarafından yapılır.
9089
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde denetim yetkisini kısmen veya tamamen,
akreditasyonu yapılmış; kamu kurum ve kuruluşlarına, özel sektör tüzel
kişilerine ve üniversitelere devredebilir.
Denetim hizmetlerinde çalışacak personelin yetki ve sorumlulukları ile
hizmet içi eğitimine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM - Ceza Hükümleri,
Cezaların Tahsili ve İtiraz
Ceza hükümleri
Madde 12- Bu Kanun hükümlerine
uymayanlara uygulanacak cezaî hükümler aşağıda belirtilmiştir:
a) 5 inci maddenin ikinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, onmilyar lira idarî para cezası verilir.
b) 5 inci maddenin üçüncü
fıkrasına aykırı hareket ettiği tespit edilenlere, ellimilyar lira idarî
para cezası verilir. Fiilin tekrarı halinde, yetki ve izin belgeleri iptal
edilir. Başka ad ve unvan altında olsa dahi, bu Kanun kapsamında
çalışmalarına izin verilmez.
c) 5 inci maddenin dördüncü
fıkrasına aykırı hareket edenlere, onbeşmilyar lira idarî para cezası
verilir. Fiilin tekrarı halinde, idarî para cezası iki katı olarak
uygulanır ve kendilerine bir daha çalışma izni verilmez.
d) 5 inci maddenin beşinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, yirmimilyar lira idarî para cezası
verilir. Fiilin tekrarı halinde, çalışma izinleri iptal edilir.
e) 5 inci maddenin altıncı
fıkrasına aykırı hareket eden
kuruluşlara, onbeşmilyar lira idarî para cezası verilir. Fiilin tekrarı
halinde, idarî para cezası iki katı olarak uygulanır ve çalışma izinleri
iptal edilir.
f) 5 inci maddenin yedinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, yirmimilyar lira idarî para cezası
verilir.
g) 6 ncı maddenin birinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, onmilyar lira idarî para cezası verilir.
h) 6 ncı maddenin ikinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, yirmimilyar lira idarî para cezası
verilir.
ı) 8 inci maddeye aykırı hareket
edenlere, onbeşmilyar lira idarî para cezası verilir. Aykırılık etiket
bilgilerinden kaynaklanıyorsa, etiket bilgileri düzeltilinceye kadar ürüne
el konulur ve yukarıdaki para cezası uygulanıp ürün piyasadan
toplattırılır. Toplatma masrafları müteşebbisten tahsil edilir.
j) 9 uncu maddenin birinci
fıkrası ile 10 uncu maddeye aykırı hareket edenlere, otuzmilyar lira idarî
para cezası verilir.
k) Bu Kanuna göre denetimleri
engelleyen kişi ve kuruluşlara, onmilyar lira idarî para cezası verilir.
9090
Cezaların tahsili ve itiraz
Madde 13- Bu Kanunda yazılı olan
idarî para cezaları, Bakanlık veya o yerin en büyük mülkî amiri tarafından
verilir. İdarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 11.2.1959 tarihli
ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara
karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare
mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine
getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz
zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa
sürede sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları
21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tahsil olunur ve tahsil edilen para cezaları
Hazineye gelir kaydedilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM - Geçici ve Son
Hükümler
Geçici Madde 1- Bu Kanunun
uygulanmasıyla ilgili yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren altı ay içinde Bakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulur. Bu
yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte yürürlükte bulunan yönetmeliklerin, bu Kanuna aykırı olmayan
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
Madde 14- Bu Kanun yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 15- Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
|
